Lo Sproloquio di Pavironici: ecco il testo integrale

Festa in centro a Modena per il tradizionale Carnevale culminato con lo Sproloquio in piazza Grande della Famiglia Pavironica. Un discorso atteso e ascoltato da centinaia di modenesi, tra loro anche il sindaco Muzzarelli e il suo principale sfidante alle elezioni di maggio, Prampolini.

Sandrone: Mudnés ed Mòdna, Żemiàn del centro storico e dei quartieri periferici, Mudnés ed la bassa e Mudnés ed la muntàgna, lavuradór a tempo pieno e furbetti del cartellino, pensionè dla legge Fornero e lavuradór in attesa ed la quota 100, baby pensionè, con la paura ch’i-v manden a lavurèr n’ètra volta e pensionè emigrè a le Canarie per paghèr meno tàs…. A-v salut tótt quant in masa. Dòunca,Mudnés,cum’andámia? A v’ho da dir ch’a sun piotòst stóf,cun tótt cl’andèr dèinter e fóra da l’Europa a m’è gnũ un mèl al gamb ch’a-n ve dégh. Per zunta a gh’ho la pressioun ch’l-a va so e żo come al sprèd e a-m seint tótta la testa imbalunèda, insomma, per fèrla curta, a gh’ho i stàss sintom ch’a gh’ha Giancarlo Muzzareli méinter l’aspèta égli eleziòun ed mâż.

Pulonia: Eh,quanti fótti per un po’ ed mèl ed tèsta, a-s vad vèh che vuèter amm a-n sî ménga abituè a supurter i mèl come nuètri dann!

E po’ che problema gh’è-t? Adèsa a Mòdna a gh’avàm la “sala ibrida” ch’l’a-s cura tótt i mèl, anch s’a t’ho da dir ch’a n-n ho ancàrra capî bèin c’sa sia ‘sta sèla ibrida? Tè Sandroun, è-t capî quèl? 

Sandrone: Ma sicura ch’a-i-ho capî, i n’han descórs per sê més. L’è ‘na sèla operatoria dove, in dal stàss mumeint, i- t pólen fèr i raż, la TAC, l’appendicite acuta, al menisco in dal żnòc e cavèret un’óngia incarnida. Pèinsa che, per cumprèrla, i sold all’ospedel ed Bazvèra a gh’i-avàm dê nuèter Mudnés. A-s sàm impî el cà ed calamétt da zinch euro l’ónna ma al risultèt a l’avàm vést. Sèt Pulonia che mè ‘sta sèla ibrida a- n vadd l’ora ed pruvèrla! E tè?

Pulonia: Mè a stagh bèin l’istàss e a spér d’a-n n’avéren mai bisàgn; comunque méi ch’l’a gh sia, a-n se sa mai! Speràm ch’l a sérva anch al pronto soccorso, del vòlt anch per n’urgèinza i-t fan aspetèr degli ór.

Sgorghiguelo.: Secand mè,mama, l’andrà a finir come sèimper: che nuèter Mudnés a l’avàm paghèda e po' i gnaràn a fères curèr i maruchèin.

Pulonia: Beh alora, csa srà-la?!

Un malê l’è un malê anch s’a-l desvìn da la bàsa Italia. A vrà dir che i dutór per curères tótt i faràn i tùren. I-n s’han dmandè la sala ibrida? A gh l’avàm dèda, adèsa bisgnarà druvèrla!

Sandrone: Mudnés a-v dév dir che a-i-ho vest cun piasér che i turésta a Mòdna i én in aumento esponenziale, ch’a-n so ménga bein csa vóia dir, ma dato ch’a-l le dis sèimper la méstra quand la descàrr ed l’ignoranza ed Sgurghéghel, a 3 pèins ch’l a sia la parola giósta . Pensè, Zemiàn, ch-i vinen da tótt al mand per vàdder il nostro patrimonio dell’ umanità. La stmana pasèda, in Piazàta Tassoni, a- m sun imbatù in un turésta cinés ch’a-l guardèva el fotografî atàch a la Ghirlandèina e a-l fa mégh:”Scusi, quale essele fotoglafia di vostlo sindaco”? “Bèin, ma schérzel”, a gh’ho dett, “al nòster Séndech l’è ancàrra al mand”! Dio, a-n gh’ha brisa ‘na gran bèla cèra per via del correint ch’a gh’è dèinter al palaz Comunèl, a capirî, un spéffer da destra, un spéffer da sinistra va finir ch’a gh vin ‘na févra da caval!!

Pulonia: Eh! Sandroun, a proposit ed caval, che fin ha fat cla bèla scultura equina ed Palladino ch’a gh’éra davanti al Mata, lè da la pelta, l’han-i spustèda?

Sandrone: Macchè, Pulonia.

T-è da saver che cal monumeint lè i-s l’aviven imprestè ma, quand al Comun l’éra prount per cumprèrel, al cavalèr a-l s’ha brusè al paiòun, acsè al caval l’è andè a finir in ‘na Ceramica dal pèrt ed Maranèl.

Pulonia: Che pchê. A m’indespiès propria. Ormai i Mudnés i-s gh’éren afezionè……

Sandrone: Scólta Pulonia, tè che-t gh’è degli aderèinzi dapertótt, próva a telefonèr al presideint ed la Florim e dmàndegh s-i s’a-l dàn indré…… ma a-n cràd. Mudnés a v’ho da dir che l’ètra matèina a-m sun desdè cunteint come ‘na Pasqua, a m’éra insugnè ch’i avìven finì i 4 chioschi in dal parco. Po’, quand a sun turnè a la realtè, a-i- ho vést ch’i éren al punt ed parteinza. Mè a dégh che di problema a Mòdna a n’avàm avû, ma gròs come quastchè….avî-v in meint ch-i han infin scomodè Sgarbi, che, come critico d’arte, dopo attenta analisi, l’ha decretè che i chioschi ardótt acsè i fan schiva e l’ha tachè a dir: capre, capre…..

Sgorghiguelo: Vacca! A-n gh vliva ménga ‘na gran inteligeinza , a l’avìva capî anca mè.

Sandrone: Dòunca in dov’ér’i-a armes? A sé….. Come al solit, prémma ed gnir chè in piàza, a-i-ho fat un gir per Mòdna per vàder s’a gh’éra del nuvitè dato che, da soquant més, i giornè i scréven che la nostra zitè l’é adré ch’l-a cambia.. Mè a-v dév dir che di gran cambiameint a-n n’ho ménga vést. Piàza Mateoti l’è sèimper qualla, Piaza Mazzini i l’han sbusida ma a-n s’è ancàrra capî come e quand i la finiran….. E al problema dal parcàg’, per chi vol gnir in cèinter, i-n l’han ancàrra risolt. Scólta Sgurghéghel, vést t’è adré a studièr da geometra, l’avrésset tè ‘na soluzion per psér parcheggèr in cèinter sèinza andèr satt tèra?

Sgorghiguelo: Sicura ch’a gh l’ho. Mè a turév cal bloch ed cemeint coi bus ch’i han fàt in d’a gh’éra la ferriéra, lè da la Maserati, ed fianch a le torri gemelle e, visto che nisùn a-l le dróva, a-l mitrév pèra,pèra in Piàza Mateoti: avremmo così un 5 moderno parcheggio sopraelevato per la gioia di turésta e di Mudnés.

Sandrone: Bravo! E al problema ed l’inquinameint in cèinter in d’a-l màttet?

Sgorghiguelo: Al matt insàm a chi èter problema: ai fómm ed- l’inceneridor, a quàl degl’avtomobil, alle polveri sottili e l’anidride carbonica…… s’andàm avanti acsè anch a Mòdna a-s tucarà màttres el mascarèini come i fan in Cina.

Sandrone: Oh, veh !! Stare calmi ! Csa cherdìv che i problemi i- s risolven cun del ciàcher? Tachè mo’ vuèter żóven a fèr meno fómm col zigaràtt e a butèr el cécchi in di post adibiti all’uopo.

Sgorghiguelo: A pèrt che l’uopo mè a-n sò gnanch in d’a-l sia, a dégh ch’l’è ora che in ceinter i-gh màtten di baslòt bê grand ch’i-s vàdden s-i vólen che la geint l’a-n bótta el cécchi per tèra…

Pulonia: Mè, invece, a degh che prémma ed tótt a-gh vól dl’educazioun e biságna rispetèr l’ambiente s’a vlàm che la nostra zitê la sia pulida.

Sandrone: È-t gh’è ragioun e se l’asesór a l’ambiente al vól tgnir pulida Mòdna, a-gh cunsélli d’andèr a fèr un gir al zimitéri ed San Cateld che, a causa di clamb, in tèra a gh’è ‘na spana ed pulèina…… 

Pulonia: L’è véra! L’è ‘na mancanza ed rispèt,dato ch’a-l duvrév éser un luogo sacro…..

Sgorghiguelo. Ma se ai clamb i-gh mitéssen i mudànd, a n n’avréven bèle risolt al problema?

Sandrone: Mudnés, avî da savér che quand a Mòdna a sàm sàtta elezioun, i-m dìsen tótt ch’a-m dév candidèr a séndech . A-n ve nascand che ‘na quelch volta a g’ho pensè ma gi-m vuèter: cuma póssia fèr la campagna elettorèl s’a-n sun brisa boun ed cuntèr del bàl? Cuma fàgh’i-a a dir ai Żemiàn che la violeinza e i furt in del cà i’én calè o che la droga l’a-n gira ménga in del scól? Che el strèdi el van bèin anch coi bus e che el pésti ciclabil bisàgna fèrli anch s’a-n li dróva nissun? Che i lavor in piàza Mazini, quî ed l’ex fonderia, quî ed piàza Sant’Agustein i én a boun punt quand invece i van avanti come l’òra!!! No ! no ! Fèr al politich a-n n’è brisa al mê mestér, mè a gh’avrò i mê difètt ma a gh’ho ‘na parola sól e al prumàssi, Sandroun,a-l li mantìn!

Pulonia: Sé, come qualla che-t m’è fat l’an pasè quand e-t m’è imprumés che per al noster cinquantesimo ed matrimoni è-t m’avréss purtè a zèina da Bottura.

Sandrone: Mè a gh’ho pruvé Pulonia ma la segretaria ed Massimo la m‘ha détt che davanti da mè a gh’éra del prenotazioun da tótt al mand e ‘na lésta d’atésa ed sê més. 

Pulonia: Come a la Mutua per fèr ‘na visita specialistica...

Sandrone: Sé, propria acsè….Mè a g’ho spieghè ch’a vliva sól andèr a zèina e ménga fèr ‘na TAC, ma a-n gh’è stê gninta da fèr: per andèr a zèina da Bottura a-gh vól minim sê més. I fan sól ‘na quelch eccezioun per qui chi prenòten da Montecitorio o da piazza della Signoria ed Firenze .

Pulonia: Bèin mè a dégh che i Mudnés i g’han d’avér la precedèinza.Veh,Massimo,dato t’è un Mudnés anca tè dà mo’ dispusizioun ai tuoi accoliti che,quand a telefona un Żémian,i-gh càten un post a séder. Mè a-n vàd l’ora d’andèregh…… Diiiio Sandroun, peinsa, cena da Bottura e a seguire una lunga notte d’amore.

Sandrone: Lunga notte d’amore ? Ma s’a l’avàm fata ch’l’è pòch!!

Pulonia: Pòch…..a gh’éra ancàrra la lira.

Sandrone: Arcòrdet Pulonia che Bacco tabacco e Venere riducono l’uomo in cenere.

Pulonia: Alora tè t-é pin ed salut e san come un curai: tè-n fómm brisa, é-t bàvv seimper meno, e Venere per tè …..

Sandrone: Veh Pulonia dagh mò un tai e fa bàcca da rédder come ch’egli ètri, che mè a dèv andèr avanti. Mudnés, sî-v andè a vàdder al mega-ritràtt ed Pavarot chi han fat in dla facèda dla sô Casa-Museo? Al nòster Lucianoun l’è sorridèint e al saluta tótt qui ch’i a-l van a 8 catèr…. pensè che Muzzareli l’i-n vliva un cumpagn cun la sô ghégna atach al palaz ed la Comuna. Quand i gh’han détt che per fèrel a gh vliva sê més, l’ha decis d’aspettèr dap egl’elezioun per a-n cazèr via i sold. Ogni modo, Zemiàn, a-v dév dir che nonostante a-n sàmma ménga in di prémm post ed la graduatoria, a Mòdna a s-la passàm ancàrra abàsta bèin; l’an pasè a-s sàm schivè al taramòt, égl’inundazioun, el trambi d’aria e po’ a-n n’è brisa crullè al punt ed sant’Ambros e gnanch quàl ed Navsèl: l’unich disàster l’è ch’a sàm sèimper piò in bulatta!!!! V’i-n sî-v acort che i nòster sold in banca i càlen sèinza ch’a i spindàmma ? La colpa l’è ed chi filibustiér sèinza scrupol che in tótt al mand i fan al bèl e al brótt teimp coi sold ed chi èter.

Pulonia: A t’l’ho détt tanti volti, turnàm a màttri sàtta al tamaràzz cuma fèven ‘na volta!!!

Sgorghiguelo: Beh mò schérzet ? Con tótt i lèder laureê in “ scasso con lode “ ch’a gh’è in gir, i t’i càten subét. Piotòst, dèmi a mè ch’a dév fèr un investimeint in una start-up . A gh’ho in mèint ed brevetèr ‘na tràpla per ciapèr i pòundegh mort perché ciapèri da viv a-s fa ‘na vétta da can.

Pulonia: Diiiio! Che fiol inteligeint ch’a-i-ho fat e pensèr ch’i- n l’han brisa vlû all’Unimore. Purtròpp l’è sèimper stèda 9 acsè, a scóla Sgurghèghel l’éra fortunèe come un can in césa……..

Sandrone.: Pian… Perché adèsa a-n n’è ménga piò come ‘na volta, adèsa i padroun di can i pòrten anch in césa e ménga sól per Sant’Antani . Oh!! Intindàmes bèin, mè a-n gh’ho gninta countra i can, a me dmand sól dove i la pólen fèr s-l’a gh duvéssa scapèr. Sgnor Vàschev, Lò cs’i-n dìsel ? L’è vera ch’a gh’è srà di cristian ch’i-s cunfànden col bésti……ma i can i-n n’én mai stê batzè……

Pulonia: Adèsa a descàr mè se no chè a vin sira e Sandroun a-n me dà brisa la parola . Ragazóli, stè-v bèin? A-v dév dir ch’a sun dimàndi preoccupèda, ma cs’i-n giv ed tótta ‘sta violeinza countra nuètri dann ? Mè a dégh ch’a gh’è di amm ch’i van żò ed testa.. Saviv cs’a-v dégh? S’a gh n’avî un ch’a-l dróva el man, fê ‘na bèla denuncia ai carabinér e a vedrî ch’i gh pèinsen lor a fèregh pasèr la mattàna. Prémma d’andèr via bisàgna ch’a-v ringrazia per i salut ch’a-m mandè su facebuk, ma a-n pòss ménga rispànder a tótti: a capirî, a-n lavor ménga in un ufézzi, mè, e gnanch in Comuna!!

Sgorghiguelo.: Fermi tutti! Adèsa a tàcca mè. Tifos Canarèin del globo terracqueo che da San Biès alle Ande avî fat 5400 abunamèint, e a-s meritàm la laurea “ honoris causa “ in geografia,per andèr a vàdder al Mòdna zughèr a 10 Ciliverghe,a Pergoletto o a Calvina, mè a dégh ch’a gh’avàm ‘na bèla voia ed football! Ma l’astinèinza l’è finida e adèsa i Canarèin i’én turnè a vulèr alti nel cielo geminiano.Tifos giallo-blù fuori la voce, alte le mani, soffriamo oggi per vincere domani!!! E tgnàm só anch la Ferrari e la Pallavolo ch’i han bisàgn ed soquanti punturi ed fiducia. Sportiv, preparàmes perché ‘st’an a gh’avràm tre giorni di Motor Valley Fest e arivarà anch ‘na tapa dal gir d’Italia: a-n n’és faràm propria manchèr gninta!!!!!

Sandrone: Adèsa Zemiàn bisàgna ch’andàmma vers cà prémma ch’a cala la fumàna e dato ch’avàm da schivèr tótt i bus in del strèd a rivaràm stanot. Prémma d’andèr via,però, lassèm salutèr el nóvi autoritè ch’egli én rivèdi a Mòdna. Un salut al questor Dr.Agricola, al càp di finanziér Col.D’Elìa, a Tomei ch’l’è in Provincia e al cmandànt di pumpér, Ing. Cesario. Un ben arrivata alla D.ssa Valeria Meloncelli, nuovo comandante dei Vigili Urbani, ch’l-a s’è catèda un bel tesoretto d’óndes milioun d’euro per 51.000 multi; speràm ch’i vègnen spés bèin!!!! Un salut anch al Generel Mannino ed l’Accademia che a zógn l’andrà a Ràmma per un important incàregh.

Sgorghiguelo: Cum’é l-a, popà, che ogni tant i-s càmbien egli autoritè: l’è tótt un va e vin e un avanti e indré. 11

Sandrone: I-a l fan per la sô salut. .T’è da savér che quand i riven a Mòdna i gh fan l’esam dal sànghev e po’ i trasferéssen quand i gh’han egli artrit e al colesterolo a 300. .Mudnés a-v salutàm e arvàdres a ‘stetr’an e a m’arcmànd fê a mód, lasê pérder i gratta e vinci, egli ambrósi dl’est e, come sèimper, tgniv strécch a la piòpa ch’l’è po’ cla piòpa èlta e sàcca, piantèda in dl’umbréghel ed Mòdna, e ch’l’a-s ciàma Ghirlandèina!